.· Lanetli Düşünür Nietzsche Heidegger, Camus, Joyce, Foucault, Derrida, Jung, Freud, Gide, Hesse, Mann, Malraux, Shaw, Rilke, Picasso, Yeats, Sartre, Brecht... kimi ondan yola çıktı kimi onunla hesaplaşmadan yoluna devam edemeyeceğini düşündü. ‘Hiç'liğin prensi, ‘üstün insan'ın yaratıcısı, dahi ve zırdeli filozof, ölümünün (1900) üzerinden geçen bunca zamana rağmen eskimeyen, hatta gün geçtikçe daha iyi anlaşılan düşünceleriyle, dipdiri karşımızda... [ devamı] 04/08/03 |
.·
Postmodernizmin
yolaçıcısı olarak Nietzsche Nietzsche’nin,
‘parçalı yazı’ dolayımında, postmodern düşüncenin
yolaçıcısı olduğu söylenegelmiştir; –doğrudur
da! Ama elbette bu yolaçıcılığın hangi bağlamda
gerçekleştiği üzerinde durulmak koşuluyla! [ devamı]
04/08/03
|
.·
Nietzsche ve
Marx Nietzsche modernizmi tanrının ölümü
metaforuyla ölümsüzleştiriyor ama en önemlisi
Diyonisos ve Apollon ayrıştırması ile muhteşem
bir soyutlama yapıyor. Diyonisos tin, yaratıcılık,
tutku, coşku ile özdeşleştirilirken Apollon
akıl, durağanlık, dinginlik, huzur ile eş tutulur.
[ devamı]
|
.·
Nietzsche Yaylası
Sanırım Nietzsche aynı zamanda hem en çok sevilen
ve hem de en çok nefret edilen filozoflardan
biri. Nietzsche'ye karşı beslediği duyguları
bilgiye dayandırabilen insanlara söylenebilecek
birşey yok, ancak bizim kültürel ortamımızda
Nietzsche'ye karşı beslenen hem olumlu hem de
olumsuz düşünceler daha çok önyargılara dayanıyor.
[ devamı]
|
.·
Nietzsche'ye Dindarların
Bakışı Liberalizm, Aydınlanma, demokrasi,
Hıristiyanlık vd. Batı modernitesinin sembol
kurumlarını radikal bir eleştiriye tâbi tutan
Nietzsche, bu kurumların kendilerini rasyonel
olarak haklılaştırmakta başarısız olduklarını,
Batı modernitesinin kendisini onarma imkân ve
kabiliyetinin bulunmadığını, bu yüzden, en üst
moralite kaynağı olarak insanın kudret iradesine
tutunarak ‘üst insan’ olmayı başarmasını önerir.
[ devamı]
|
.·
Güç İstenci ve
Tanrının Ölümü Aydınlanmanın silahı
olan aklı en keskin bir biçimde kullanmış olan
Nietzsche, Tanrının öldüğünü iddia etmiştir.
Tanrının ölümü karşısında, hümanizmin de anlamı
olmadığını, Tanrının yokluğunda, insanın metafiziksel
bakımdan ilk ve temel olma iddiasının da aynı
biçimde anlamsızlığını vurgulamıştır. [ devamı]
|
.·
Zerdüşt'ün Hikayesi
Nietzsche'nin başyapıtı "Zerdüşt"ün
yazılış öyküsü: Nietzsche, Böyle Buyurdu Zerdüşt'ün
birinci bölümünü yazmakla, "içindeki ağır
bir taşı yuvarlamış" oluyor, fakat "bundan
böyle deliler arasında sayacaklar beni"
diyor... [ devamı]
|
|
.·
Nietzsche:
İdealizma Başkaldırı Nietzsche yalnızca
eski kuramlara ve yöntemlere karşı çıkmakla
kalmaz, ama eski değerleri süpürüp atar ve modern
uygarlığımızın bütün eğilimini kınar, tarihsel
tutumu çağımızın zayıflığının nedeni olarak
görür; güçlü, saygılı, sorumluluk duyan insan
geçmişin çok fazla ağır, tuhaf sözlerini ve
değerlerini sırtında taşır... [devamı]
|
|
.·
Nietzsche'nin Ataları
Nietzsche, Darwin'in çocuğu, Bismarck'ın kardeşiydi.
İngiliz evrimcileriyle, Alman milliyetçilerini
gülünç duruma düşürmüş olması önemli değildir.
Etkisi altında kaldığı kişileri yermek âdetiydi.
Borcunu bilinçdışı yolla böyle ödemiş oluyordu.
[devamı]
|
|
.·
Nietzsche ve Postmodernizm
Nietzsche hakkındaki en yanlış anlama onun nihilist
ve postmodern bir filozof olduğudur. Ben bu
çalışmamda, Nietzsche'nin nihilizmini kısaca
izah edip oradan Nietzsche'nin nasıl postmodern
bir filozof yapılıp; pek çok temeli olmayan,
asılsız yazı ve eserin dayanağı haline getirildiğini
inceleyip, böyle düşünen bir kaç yazarı fikirlerini
ve iddialarını, Nietzsche'nin metinlerine dayanarak
çürütmeye çalışacağım. [devamı]
|
|
.·
Nietzsche ve Yoksayıcılık
"Tanrıyı yoksuyoruz, Tanrının sorumluluğunu
yoksuyoruz, ancak böyle kurtaracağız dünyayı."
Nietzsche ile, yoksayıcılık peygambersi olur
sanki. Ne var ki, onun yapıtında, peygamberden
çok hekimi göz önüne almazsak, var gücüyle nefret
ettiği aşağılık ve bayağı acımasızlıktan hiçbir
şey çıkaramayız Nietzsche'den. Camus'nun dilinden
Nietzche... [devamı]
|
|
.·
Nietzsche ve Wagner
Böylece tek kelime yazıp bırakmadan, bütün dünyanın
taptığı Wagner'in büyük zaferinin şenliği içinde,
ondan kaçtı: "Şu romantiklikteki kadınsılıktan,
başıboş şiirden, şu idealist yalanlarından,
burada en yiğit rûhlardan birini avucu içine
alan şu insan vicdanının yumuşaklığından iğrenerek"
kaçtı... [devamı]
|
.·
Nietzsche ve Felsefesi
Bugüne kadar Nietzsche hakkında yazılan yüzlerce
yazıya karşın, kendisi bizim için hala bir bilmecedir.
Nietzsche’ye hayatının en büyük mutluluklarını
ve acılarını birarada yaşatan Lou Salome, Nietzsche’nin
taktığı maskenin arkasında yatanları görmüş
nadir kişilerden biri olarak bakın nasıl anlatıyor
onu: "Hiç kimse ondan daha ince, daha kibar
ve bazı zamanlarda daha sade, daha yakın ve
tatlı dilli olmamıştır". [ devamı]
|
.·
Ölümünün Yüzüncü Yılında
Nietzsche ve Felsefesi Nietzsche(1844-25.8.1900)
yaşamı bakımından 19. Yüzyıla, felsefesi ve
yol açtığı etkiler bakımından ise hem 20. yüzyıla
hem de geleceğe aittir. "Gelecek"
kavramı ve "insanın geleceği" sorunu,
onun üzerinde en çok durduğu sorunların başında
gelir. Nietzsche, çok yönlü bir insandır: filolog,
yazar, filozoftur. Ama aynı zamanda şairdir.
[ devamı]
|
.·
Zerdüşt'ün Yazılış
Öyküsü Kitap, gerçekten Nietzsche'nin
şâheseriydi. Kendi de bunu biliyordu. "Be eserin
özel bir yeri var," diye yazıyordu sonradan.
"Şairleri aynı solukta anmayalım; böylesine
güçlü bir eser olmasa gerek... Bütün büyük rûhların
canı ve iyiliği biraraya getirilseydi, ortaya
çıkacak bütün, Zerdüşt'ün tek vaizini yaratamazdı."
İşte böyle diyor, XIX. yüzyılın en büyük kitaplarından
biri olan 'Zerdüşt'ün yazarı Nietzsche...[ devamı]
|
.·
Nietzsche ve Nasyonel
Sosyalizm Nietzsche idealist ahlaka
saldırmıştır. İyilik ve acımayla alay etmiş
ve insancıl duyarlılık altına gizlenen ikiyüzlülüğün
ve erkeklik eksikliğinin maskesini çıkarmıştır.
Proudhon ve Marx gibi, savaşın yararlı yönünü
onaylamıştır. Dönemim siyasi partilerinin çok
uzağında, "dünyanın efendileri" aristokrasinin
ilkelerini dile getirmiştir. Fırtınalı ve tehlikeli
yaşam için tercihini kullanarak bedensel güzelliği
ve gücü övmüştür. Liberal idealizmin tersine,
bu kesin değer yargıları, faşistleri ona başvurmaya
ve anti-faşistleri de onu Hitler'in habercisi
olarak görmeye yöneltmiştir. [ devamı]
|
.·
Nietzsche, Wagner ve
Büyük Nefret Nietzsche hakkında küçükten
büyüğe herkesin bildiği iki şey vardır. Bunlardan
birincisi düşünürün gençliğinde, "Uçan Hollandalı"nın
ünlü bestecisi Richard Wagner'in müzikal dramalarına
duyduğu sınırsız hayranlık ve daha sonra nasıl
olduysa bu hayranlığın hem besteciye hem de
bestecinin yapıtlarındaki dinsel temalara karşı
bir düşmanlığa dönüşmesi... [ devamı]
|
.·
Nietzsche'nin İç Deneyimi
1888'de yazdığı bir notta; "Ne kadar çok
yeni tanrı hâlâ mümkün! Dinsel içgüdünün, yani
tanrı yaratıcı içgüdünün bazen zamansız hareketlendiği
ben, her defa ne kadar çok biçimde tanrısallığın
esinine sahip oldum!... Sanki aydan düşüyorlarmış
gibi yaşamımızın içine düşen ve hangi noktada
yaşlı olunduğunun, hangi noktada yeniden genç
olunacağının bilinmediği, zamanın dışına yerleşen
bu anların içinde, çok sayıda tuhaf şeyin gözlerimin
önünden geçip gittiğini gördüm..." [ devamı]
|
.·
Nietzsche ve Üstinsan
Nietzsche'nin, kim olduğu sorusunu eğer yanıtlayabilseydik;
onun önünde mi, arkasında mı, ya da karşısında
mı yoksa yanında mı yer aldığımıza karar verebilirdik.
Ancak onun felsefesinin ilk hedefi; okuyucularını
özerk olmaya teşvik etmesidir. O modern insanlar
tarafından anlaşılamayacağı inancındaydı. Bu
nedenle; öncelikle bir gelecek için yazmıştır.
Örneğin; Ahlakın Soy Kütüğü Üstüne'nin önsözünde;
kendisinin etkin bir şekilde okunabilmesi için
okuyucunun yorumlama sanatında ustalaşmış olması
gerektiğini söylemiştir. [ devamı]
|
|
.·
Röportaj Filozof
Manfred Riedel, Nietzche'nın "evrensel düşüncesini"
değerlendirdi... [devamı]
|
|
.·
Nietzsche: Gelecek Yüzyılların
Yazarı Nietzsche'nin de dünya çapında
bir çok yandaşı olduğunu artık literatür de
bile yer alan Nietzschecilik kavramı ile anlayabiliyoruz.
Ne var ki Nietzsche'nin anlatmak istediği bir
çok şey, bence hala bugün gizemini korumaktadır.
Bunu Nietzsche üzerine yazılmış makaleleri okuduğunuzda
daha açık şekilde görmeniz mümkün. Çünkü yorumlar
makaleden makaleye göre değişiyor. Bir anlamda
Nietzsche eserleriyle her insana farklı bakış
açıları kazandırıyor. [devamı]
|
|
.·
Kahraman Ahlakı
Demek insan davranışının iki çelişken değerlendirmesi
vardı, iki ahlâksal görüş ve ölçü: Biri ‘Herren–moral=Efendiler
Ahlâkı,’ öteki ‘Herden-moral=Sürü Ahlâkı’ydı.
[devamı]
|
.·
Einstein ve Nietzsche'de
Tanrı ve Ölüm Kavramları... Bu haftaki
yazımda yine Einstein'ın bu kez "tanrı"
ve "ölüm" kavramları konusundaki görüşlerini
özetlemeye çalışırken, bir başka büyük "bilgin"
ve "bilge"nin, Friedrich Nietzsche'
nin aynı kavramlar üstüne görüşlerinden söz
etmek, ve böylece belki de, dolaylı ya da dolaysız,
iki düşünürün görüşleri arasında bir karşılaştırma
yapmak istiyorum... [ devamı]
|
.·
Bir Düşünürün Yeniden
Doğuşu: Friedrich Nietzsche Nietzsche
kimdi? Ozansı bir nihilist mi, yolunu şaşırmış
üstinsan mı, ırkçılığın ve üretim kurgusunun
kuramcısı mı? Yoksa o gerçekten de dahi bir
filozof muydu? Düşünür, ölümünden yüz yıl sonra
"imgesel düşünü oyuncusu" olarak yeniden keşfedildi.
[ devamı]
|
.·
Nietzsche ve Aristokrasi
Demokrasi, sürüklenmek demektir. Dilediğini
yapsın diye, bir organizmanın herhangi bir bölümüne
verilen izin demektir. Uyumluluk ve birbirine
dayanırlılığın yokluğu , özgürlük ve karmaşanın
tahta çıkarılması demektir. Bayağılığa tapınmak,
mükemmellikten nefret etmek demektir. Büyük
adamların imkânsızlığı demektir. Büyük adamlar
seçimin aşağılıklarına, bayağılıklarına nasıl
boyun eğer? [ devamı]
|
.·
"Tanrı'nın Ölümü"
Üzerine Birkaç Düzeltme Hasan Bülent
Kahraman Newsweek dergisinin bir dosya konusundan
yola çıkarak "Tanrı'nın ölümü" sorununu kurcaladı.
Newsweek'te yazan Carla Power ile Karen Armstrong
gibi Kahraman'da Nietzsche'nin yüz yılı aşkın
bir süre önce yazdığı "Tanrı öldü" önermesinin
öznesini basbayağı "Tanrı" diye yorumluyordu.
[ devamı]
|
.·
Yaşar Nuri Öztürk de
"diyalektik" Düşünüyor Hastalanmış
değerlerin oluş yerine ölüş getirdiğini, insanlığın
dikkatine sunan çağdaş ruhların başında Nietzsche
gelmektedir. Diyor ki: "Ahlak ve erdeme
ilişkin her sözün ardında bir sahtekârlık ararım."
Hastalanmış değerlerin, kendilerinden beklenenin
tam aksini verdiklerini en güzel biçimde ifade
ediştir bu... [ devamı]
|
.·
Nietzsche'nin Son Günleri
“Kendinden öte bir şeyi yaratmak isterken, ölenleri
severim,” demişti Zerdüşt. Nietzsche’nin düşünce
yoğunluğu, onu vakitsiz tüketip bitirmişti.
Çağına karşı savaşı, zihninin dengesini bozmuştu.
“Kişinin çağındaki ahlâk sistemiyle savaşmak
korkunç bir şey olmuştur daimâ. Öcünü alacaktır,
içten de, dıştan da.” Sonuna doğru, Nietzsche’nin
eserindeki acılık artmıştır. Fikirlere saldırdığı
gibi insanlara da saldırmaya başlamıştır...
[ devamı]
|
:: GELİŞTİRİLİYOR ::
|
...................................*...................................
* * |
| |
|
|
|
 |
Nietzsche
|
|
Nietzsche
|
|
Nietzsche
|
|
|
2002 - 2008
